Cơn sốt 100 độ toàn cầu mang tên AI, Việt Nam đang ở đâu trên bản đồ thế giới

AI trở thành động lực dẫn dắt thị trường chứng khoán thế giới

Khép lại nửa đầu năm 2026, thị trường chứng khoán toàn cầu tiếp tục ghi nhận sự tăng trưởng mạnh về giá trị vốn hóa, bất chấp nhiều yếu tố bất lợi như căng thẳng địa chính trị, xung đột thương mại hay triển vọng lãi suất của Fed vẫn còn nhiều bất định. Động lực lớn nhất đến từ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), kéo theo sự bùng nổ của ngành bán dẫn và toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng công nghệ.

Theo số liệu từ S&P Global Market Intelligence, nhiều thị trường lớn đã bổ sung thêm hàng nghìn tỷ USD vốn hóa chỉ trong sáu tháng đầu năm. Mỹ vẫn giữ vị trí dẫn đầu về quy mô, trong khi Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản và một số quốc gia châu Âu cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng nhờ sự thăng hoa của các doanh nghiệp công nghệ và sản xuất chip.

Thị trường Việt Nam từng bước tham gia chuỗi giá trị AI

So với các thị trường phát triển, chứng khoán Việt Nam chưa tạo ra bước nhảy vọt về quy mô vốn hóa. Tuy nhiên, thị trường vẫn duy trì xu hướng tăng tích cực nhờ sự đóng góp của các doanh nghiệp vốn hóa lớn.

Điểm đáng chú ý là Việt Nam đang dần trở thành một mắt xích trong chuỗi cung ứng AI và bán dẫn toàn cầu. Việc nhiều tập đoàn công nghệ quốc tế mở rộng hoạt động thiết kế chip, đóng gói bán dẫn và xây dựng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam đang mở ra cơ hội mới cho thị trường vốn.

Mặc dù chưa có nhiều doanh nghiệp niêm yết trực tiếp sản xuất chip, các lĩnh vực như công nghệ thông tin, hạ tầng số, khu công nghiệp và logistics được kỳ vọng sẽ hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn đầu tư quốc tế.

Không chỉ Nvidia, cả hệ sinh thái AI đều hưởng lợi

Nếu những năm trước, sự chú ý chủ yếu tập trung vào các tên tuổi như Nvidia hay TSMC, thì năm 2026 chứng kiến dòng tiền lan tỏa sang toàn bộ hệ sinh thái AI.

Các doanh nghiệp sản xuất chip nhớ, chip AI, thiết bị bán dẫn, vật liệu điện tử cũng như các công ty xây dựng trung tâm dữ liệu đều trở thành tâm điểm của nhà đầu tư. Nhờ đó, nhiều chỉ số chuyên ngành bán dẫn liên tục lập đỉnh mới, trong đó Philadelphia Semiconductor Index (SOX) gần như tăng gấp đôi chỉ sau nửa đầu năm.

Động lực chính đến từ cuộc cạnh tranh đầu tư AI giữa các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Microsoft, Meta, Amazon và Alphabet. Hàng trăm tỷ USD đang được đổ vào việc mở rộng hạ tầng AI, làm bùng nổ nhu cầu đối với GPU, chip nhớ HBM, chip xử lý AI cùng các hệ thống lưu trữ dữ liệu hiệu năng cao.

Ngành bán dẫn bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Theo dự báo của Deloitte, doanh thu ngành bán dẫn toàn cầu năm 2026 có thể đạt khoảng 975 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước và tiến sát cột mốc 1.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử.

Đáng chú ý, các dòng chip phục vụ AI được kỳ vọng sẽ đóng góp khoảng một nửa doanh thu toàn ngành dù sản lượng thực tế chỉ chiếm tỷ trọng khá nhỏ.

Kỳ vọng này nhanh chóng phản ánh lên thị trường chứng khoán khi hàng loạt cổ phiếu bán dẫn tăng giá mạnh. Micron, SK Hynix, Samsung Electronics, Sandisk, Western Digital, AMD và Intel đều nằm trong nhóm cổ phiếu dẫn dắt xu hướng tăng, trong khi nhiều doanh nghiệp từng đóng vai trò hỗ trợ trong chuỗi cung ứng AI cũng trở thành những cái tên nổi bật trên thị trường.

Dòng tiền ưu tiên doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI

Một xu hướng đáng chú ý trong năm nay là dòng tiền đang ưu tiên những doanh nghiệp trực tiếp tham gia xây dựng hạ tầng AI thay vì các công ty phát triển phần mềm.

Trong khi nhiều cổ phiếu phần mềm diễn biến tương đối trầm lắng, nhóm doanh nghiệp sản xuất chip, linh kiện điện tử và hạ tầng trung tâm dữ liệu lại ghi nhận mức tăng vượt trội. Điều này phản ánh quan điểm của giới đầu tư rằng thị trường hiện vẫn đang ở giai đoạn xây dựng nền tảng cho AI trước khi bước sang thời kỳ khai thác thương mại trên quy mô lớn.

Không chỉ Mỹ, nhiều quốc gia châu Á cũng hưởng lợi rõ nét. Hàn Quốc và Đài Loan tiếp tục phát huy vai trò trung tâm sản xuất chip toàn cầu, còn Nhật Bản ghi nhận sự phục hồi mạnh của các doanh nghiệp sản xuất thiết bị bán dẫn và vật liệu công nghệ, góp phần thúc đẩy vốn hóa thị trường tăng đáng kể.

Định giá cao đi kèm những rủi ro cần lưu ý

Dù triển vọng của AI vẫn rất tích cực, thị trường cũng bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu cần thận trọng.

Sau giai đoạn tăng mạnh, định giá của nhiều cổ phiếu AI đã lên mức cao, trong khi dòng tiền ngày càng tập trung vào một số doanh nghiệp công nghệ có quy mô vốn hóa rất lớn. Thống kê cho thấy chỉ khoảng 10 cổ phiếu đã đóng góp gần như toàn bộ mức tăng của chỉ số Nasdaq 100 trong nửa đầu năm 2026.

Sự tập trung này khiến thị trường trở nên nhạy cảm hơn trước các yếu tố như tốc độ đầu tư AI chậm lại, kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng hoặc sự thay đổi trong chính sách tiền tệ. Một số chuyên gia cũng cho rằng nhóm cổ phiếu bán dẫn có thể đối mặt với các đợt chốt lời mạnh trong ngắn hạn sau chuỗi tăng nóng.

Triển vọng dài hạn vẫn rộng mở

Mặc dù còn tồn tại những rủi ro ngắn hạn, AI vẫn được đánh giá là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của kinh tế thế giới trong nhiều năm tới.

Cuộc đua xây dựng hạ tầng AI mới chỉ ở giai đoạn đầu, đồng nghĩa chu kỳ đầu tư vào bán dẫn, trung tâm dữ liệu và điện toán hiệu năng cao vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Xu hướng này không chỉ tiếp tục hỗ trợ giá trị vốn hóa của các thị trường chứng khoán lớn mà còn mở ra cơ hội để các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu và thu hút thêm dòng vốn đầu tư trong tương lai.